Marka İsmi ve Slogan
İyi bir marka ismi telaffuz edilebilir, doğru yazılabilir, hatırlanabilir, konumlandırmayla uyumlu ve hukuken kullanılabilir olmalıdır. Slogan ise konumlandırmanın kısa bir cümleye sıkıştırılmış hâlidir; her işletmenin sloganı olmak zorunda değildir.
Marka ismi, markanın her yerde tekrar edilen ilk ve en kalıcı kararıdır. Slogan ise markanın konumlandırmasını kısa bir cümleyle taşıyan ifadedir. İkisi birlikte hatırlanabilirliği oluşturur, ama farklı işler yapar: isim ayırt eder, slogan açıklar.
Bu yazıda isim türlerini, seçimde kullanılacak pratik kriterleri ve sloganın ne zaman gerekli olduğunu ele alıyoruz.
Marka ismi türleri
Açıklayıcı isimler ne yaptığını söyler: “Konya Diş Kliniği”. Anlaşılması kolaydır ama ayrıştırması zordur, çünkü başka işletmeler de aynı yapıyı kullanır. Çağrıştırıcı isimler bir his ya da imge verir ve markalaşmaya daha uygundur. İcat edilmiş isimler hiçbir anlam taşımaz ve sıfırdan anlam yüklenir; ayırt edicidir ama tanıtım yükü ağırdır. Kurucu adı ise güveni kişiye bağlar ve yerel hizmet işletmelerinde sık kullanılır.
Hiçbir tür kendiliğinden doğru değildir. Küçük bir yerel işletme için açıklayıcı ve çağrıştırıcı arasında bir denge çoğu zaman en işlevli yoldur.
İsim seçerken hangi kriterlere bakılır?
Altı pratik kriter vardır: telaffuz edilebilirlik (telefonda söylenince doğru yazılabiliyor mu?), yazım netliği, hatırlanabilirlik, konumlandırmayla uyum, başka dillerde olumsuz bir anlam taşımaması ve hukuki uygunluk. Türkçe karakterli bir ad, alan adı ve kullanıcı adı oluştururken sorun çıkarabilir; adın ASCII karşılığıyla da tutarlı olması gerekir.
Hukuki taraf çoğu zaman en son düşünülür ve en pahalı hataya yol açar. Seçilen adın başkası adına tescilli olup olmadığını TÜRKPATENT veri tabanında benzer marka sorgusuyla kontrol etmek, bir isim üzerinde yıllar harcamadan önce yapılacak ilk iştir.
Alan adı ve sosyal medya kontrolü
İsim kısa listeye girdiğinde alan adının ve ana sosyal medya kullanıcı adlarının uygun olup olmadığına bakılır. Uygun alan adı olmayan bir ismi seçmek, dijital bulunabilirlikten baştan vazgeçmek demektir.
Alan adı ve hesapların işletme adına açılması da önemlidir. Bir danışman ya da çalışan adına açılan hesap, ilişki bittiğinde markanın kontrolünü kaybettirebilir.
Slogan nasıl yazılır?
İyi bir slogan kısadır, tek bir faydayı ya da farkı söyler ve rakibin kullanamayacağı bir cümledir. Konumlandırma cümlesinin sıkıştırılmış hâlidir; konumlandırma yoksa slogan süslü bir cümleye dönüşür.
Her işletmenin sloganı olmak zorunda değildir. Slogan bir şeyi ekleyecekse (farkı açıklamak, isim yeterince anlatmıyorsa bağlam vermek) yazılır; sadece bir şeyler eksik görünmesin diye yazılmaz.
Marka ismi türleri: avantaj ve riskleri
| Tür | Nasıl çalışır | Avantaj | Risk |
|---|---|---|---|
| Açıklayıcı | Ne yaptığını söyler | Anlaşılması kolay | Ayrıştırması zor, tescili zor olabilir |
| Çağrıştırıcı | Bir his ya da imge verir | Hatırlanır, konumlanmayı destekler | Anlam sektöre uymayabilir |
| İcat edilmiş | Hiçbir anlam taşımaz | Ayırt edici, tescili kolay | Anlam yüklemek için tanıtım gerekir |
| Kurucu adı | Güveni kişiye bağlar | Yerel hizmette güven verir | Kişiden bağımsız büyümesi zor |
| Kısaltma | Harflerden oluşur | Kısa | Anlamsız ve unutulabilir |
Marka ismi nasıl seçilir?
Beş adım: konumlandırmayı yazın, aday isimler üretin, telaffuz ve yazım testinden geçirin, alan adı ve sosyal medya uygunluğuna bakın, TÜRKPATENT veri tabanında benzer marka sorgusu yapın.
Konumlandırmayı yazın: isim neyi taşıyacak?
Her türden aday isimler üretin (en az on).
Telaffuz ve yazım testi yapın: telefonda söylenince doğru yazılabiliyor mu?
Alan adı ve ana sosyal medya kullanıcı adlarının uygunluğunu kontrol edin.
TÜRKPATENT veri tabanında benzer marka sorgusu yapın ve gerekirse tescil sürecini başlatın.
Ödev ve Sunum İçin Özet
- İsim ayırt eder, slogan açıklar.
- Beş isim türü vardır: açıklayıcı, çağrıştırıcı, icat edilmiş, kurucu adı ve kısaltma.
- Türkçe karakterli adlar alan adı ve kullanıcı adında sorun çıkarabilir.
- Seçimden önce TÜRKPATENT'te benzer marka sorgusu yapılmalıdır.